Natsume Soseki, sinh ngày 5 tháng 1 năm 1867 (Niên hiệu Keio {Khánh Ứng}), mất ngày 9 tháng 12 năm 1916 (Niên hiệu Taisho {Đại Chính}). Tên thật là Natsume Kin-no-Suke; quê quán là Phường Ushigome Baba-shita-yokomachi (nay là Phường Kikui, Quận Shinjuku, Tokyo). Thi hiệu là Gudabutsu. Sự ra đời của ông không được bố mẹ hoan nghênh vì hoàn cảnh gia đình bắt đầu sa sút và nỗi lo lắng trước sự biến đổi không lường trước của thời đại mới với những đổi thay đến chóng mặt của Nhật Bản theo mô hình phương Tây. Năm ông lên 2 tuổi, Soseki đã phải rời gia đình đi làm con nuôi cho một gia đình ở Shinjuku, Tokyo. Tuy được cha mẹ nuôi yêu mến, cậu bé vẫn không thôi cảm thấy mình cô độc và mặc cảm. Khi lớn lên, Natsume Soseki theo học chữ Hán và tiếng Anh để dự thi vào trung học, sớm say mê văn học và đọc nhiều tác phẩm văn chương cổ điển Nhật Bản cũng như những tác phẩm văn học Anh đương thời.
Những năm đầu tiên của thế kỷ 20, trong khoảng thời gian từ năm 1900 đến năm 1903, Soseki du học ở London, Anh Quốc. Năm 1904, Soseki trở về nước và được nhận vào làm Giáo sư Khoa văn học Trường Đại học Đế quốc Tokyo. Theo lời khuyên của Takahama Kyoshi, Soseki bắt đầu tham gia viết bài cho tạp chí Sankai. Tác phẩm Tôi là con mèo (Wagahai wa neko de aru, 1905-1906) của Natsume Soseki đăng dài kỳ trên tạp chí này đã tạo dựng tên tuổi cho ông. Cũng trong những năm này, Soseki lần lượt cho ra mắt các truyện ngắn và truyện vừa như Tháp London (Rondonto, 1905), Ký sự Cairo, Bảo tàng Carain (Karain Hakubutsukan, 1905), Chiếc mộc hư ảnh, rồi Gối đầu lên cỏ (Kusamakura, 1906). Đặc biệt tác phẩm Cậu ấm (Botchan, 1908) đã mang đến cho Soseki danh tiếng rực rỡ. Thành công trên văn đàn giúp Soseki quy tụ xung quanh mình được nhiều đệ tử và tạo dựng Trường phái Soseki.
Năm 1907, Soseki vào làm việc cho tờ nhật báo Asahi Simbun, một trong những báo quan trọng nhất của Tokyo. Sau truyện Hoa mào gà, hầu hết các tác phẩm sau đó của Soseki đều in trên tờ Asahi Simbun.
Từ năm 1908, Soseki bị tái phát bệnh thần kinh ông mắc phải từ thời kỳ còn du học ở London, thêm vào đó ông còn bị những cơn đau dạ dày triền miên hành hạ. Tuy vậy, Soseki vẫn tiếp tục viết không ngừng nghỉ trong nỗ lực chạy đua với tử thần và lần lượt những tác phẩm xuất sắc nảy sinh từ mỹ cảm truyền thống yojo (dư tình) và mono no aware (bi cảm, cảm xúc xao xuyến trước những bi ai não lòng của sự vật) ra đời như Cánh cửa (Mon, 1910), Người đi đường (Kojin, 1913), Trái tim (Kokoro, 1914), Cỏ ven đường (Michikusha, 1915).
Ngày 9 tháng 12 năm 1916, Natsume Soseki qua đời vì bị thủng dạ dày trong khi vẫn đang viết dở dang một trong những tác phẩm lớn nhất đời ông, cuốn Sáng tối (Meian).
Tác phẩm Nỗi lòng (Kokoro) được công bố năm 1914, chỉ hai năm trước khi ông qua đời. Tác phẩm đã được trình bày dưới dạng fơi-ơ-tông từ ngày 20 tháng 4 năm 1914 đến hết ngày 11 tháng 8 cùng năm. Năm 2014, nghĩa là đúng 100 năm sau khi tác phẩm Kokoro ra đời, nó đã được tờ báo Asahi Shimbun cho đăng lại theo hình thức fơi-ơ-tông như trước. Riêng bản in thành sách của nhà xuất bản Shincho Bunko, thì tính đến năm 2016, đã bán được 7 triệu 180 ngàn cuốn, và như vậy đã trở thành cuốn sách truyện bán nhiều nhất của nhà xuất bản này.
Natsume Soseki được các nhà phê bình văn học đánh giá là “một trong ba trụ cột của nền văn học hiện đại Nhật Bản” cùng với Mori Ogai (1862-1922) và Akutagawa Ryunosuke (1892-1927).
Tôn vinh những cống hiến của Natsume Soseki cho sự nghiệp hiện đại hóa nền văn học Nhật Bản, chân dung của ông được Chính phủ Nhật Bản in trên đồng tiền giấy một nghìn Yen phát hành xuyên suốt từ năm 1984 đến năm 2004.
