Sinh ngày 22/03/1947 tại Newburgh, cách New York hơn 100km, trong một gia đình chỉ có đàn bà: mẹ (Isabelle, giáo viên), bà ngoại, ba chị em gái (chưa kể hai con mèo cái!). Bố ông, Charles, viên chức điều hành Hãng bảo hiểm Prudential, là “một người khó tính và kỳ lạ” đã bỏ rơi ông khi mới 2 tuổi, Charles trưởng thành trong một gia đình nghèo, “vì vậy ông ấy không biết làm thế nào để thể hiện vai trò người cha”.
Bắt đầu nghiệp viết từ năm 1976, đến nay James Patterson đã chắp bút nên 96 tác phẩm. Ông hiện giữ kỉ lục là tác giả có nhiều tác phẩm nằm trong danh mục best-sellers nhất của New York Times với con số 76. Ông đã từng 19 lần đứng ở vị trí đầu tiên của bảng xếp hạng sách bán chạy nhất in trên tờ New York Times. Ông là tác giả đầu tiên bán được hơn một triệu ebook.
Năm 2016 hiện ông đang đứng thứ 3 thế giới về thu nhập cá nhân của mình.
Năm 2017 khiêm tốn ở vị trí thứ 9 sau nhiều tên tuổi nổi tiếng trong giới giải trí khác với 87 triệu USD. Tuy nhiên không thể phủ nhận những đóng góp mà ông đã mang lại cho tủ sách của Hoa Kì nói riêng và thế giới nói chung.
Ngoài viết về nhà tâm lí học Alex Cross, Patterson còn là tác giả của nhiều loạt truyện trinh thám nổi tiếng như: Michael Bennett, Women’s Murder Club, Daniel X... cùng một số tiểu thuyết kinh dị và lãng mạn khác.
Với sức hút thương mại rộng rãi của chúng, không có gì ngạc nhiên khi một số tiểu thuyết của Patterson đã được dựng thành phim. Người đứng đầu giải Oscar Morgan Freeman đã đóng vai Alex Cross trong các phim chuyển thể “Along Came a Spider” (2001) và “Kiss the Girls” (1997), cũng có sự tham gia của Ashley Judd.
Năm 2011, Patterson đã viết một op-ed cho CNN kêu gọi các bậc cha mẹ tham gia nhiều hơn vào việc cho con cái họ đọc. Ông phát hiện ra Jack, con trai mình không phải là một người ham đọc sách. Khi Jack tròn 8 tuổi, Patterson và vợ Susie đã thỏa thuận với anh ta. Anh ấy có thể được miễn làm việc nhà trong kỳ nghỉ hè nếu anh ấy đọc sách mỗi ngày. Patterson sau đó đã đưa ra sáng kiến xóa mù chữ cho trẻ em Read Kiddo Read, nhằm đưa ra lời khuyên về những cuốn sách phù hợp với lứa tuổi cho trẻ em ở nhiều độ tuổi khác nhau.
